Dlaczego warto pojechać na Kubę? Nie ma drugiego miejsca, w którym podróż w czasie jest tak dosłowna. Amerykańskie samochody z lat czterdziestych i pięćdziesiątych – miejscowe almendrones – jeżdżą tu nie dla turystów, a dlatego, że po embargu wprowadzonym po rewolucji 1959 roku nie było skąd wziąć nowych. Utrzymuje się je w ruchu od siedemdziesięciu lat, częściami dorabianymi na miejscu. Na promenadzie Malecón w [Hawanie](https://st.pl/przewodnik/kuba/hawana) mijają kolonialne kamienice, socrealistyczne bloki i fale rozbijające się o mur. Drugi filar to muzyka, i to nie w wersji hotelowej. Rumba i son są wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO, a na schodach Casa de la Música na Plaza Mayor w [Trinidadzie](https://st.pl/przewodnik/kuba/trinidad) gra się wieczorami pod gołym niebem. [Santiago de Cuba](https://st.pl/przewodnik/kuba/santiago-de-cuba) jest muzyczną stolicą kraju i miejscem największego karnawału na wyspie. Trzeci filar to krajobraz, który wygląda inaczej niż reszta Karaibów. Dolina [Viñales](https://st.pl/przewodnik/kuba/vi%C3%B1ales) jest krajobrazem kulturowym UNESCO – wapienne mogoty wyrastające pionowo z czerwonej ziemi, pola tytoniowe, podziemne rzeki i drewniane szopy, w których suszy się liście na cygara. Na wschodzie leży Sierra Maestra ze szczytem Pico Turquino (1974 m n.p.m.), a na wybrzeżu [Varadero](https://st.pl/przewodnik/kuba/varadero) z dwudziestokilometrowym pasem piasku i koralowe wyspy Cayo Coco oraz Cayo Guillermo, połączone z lądem groblą. Czwarty filar to architektura. [Trinidad](https://st.pl/przewodnik/kuba/trinidad) jest najlepiej zachowanym kolonialnym miastem Karaibów – bruk, pastelowe domy, wpis na listę UNESCO. [Cienfuegos](https://st.pl/przewodnik/kuba/cienfuegos), zwane „Perłą Południa”, ma francuski neoklasycyzm i mauretańsko-gotycki Palacio de Valle nad zatoką. Piąty filar to sposób podróżowania. Casas particulares – licencjonowane prywatne pokoje w domach Kubańczyków – są tu podstawową formą noclegu dla podróżnego niezależnego. Śpi się u ludzi, jada domowe posiłki i płaci gospodarzom bezpośrednio. To najlepszy stosunek jakości do ceny na wyspie i jednocześnie najprostszy sposób zobaczenia, jak wygląda kubańska codzienność. Kuba ma jednak coś, czego nie ma żaden inny kierunek w tym przewodniku – listę warunków wstępnych. Dokument wizowy, formularz elektroniczny w oknie 72 godzin, obowiązkowe ubezpieczenie w konkretnym standardzie, gotówka przywieziona z Polski, karty płatnicze, które w większości miejsc nie działają, zakaz picia wody z kranu i apteczka, którą trzeba mieć własną, bo w aptekach leków nie ma. Każdy z tych punktów da się załatwić, pod warunkiem że wie się o nim przed wylotem, a nie po. Właśnie dlatego przy tym kierunku dobrze zorganizowany wyjazd ma wartość większą niż gdziekolwiek indziej – ST.pl bierze na siebie Kartę Turysty albo e-Visę, formularz D’Viajeros, ubezpieczenie w standardzie akceptowanym na Kubie, rezerwacje casas particulares i autobusów Viazul oraz listę tego, co trzeba przywieźć w walizce, od gotówki w euro po leki.

Kluczowe informacje o Kubie

Po co tu jechać – to jedyne miejsce, gdzie amerykańskie samochody z lat pięćdziesiątych mijają kolonialne pałace, a muzyka son i salsa grają na żywo w miejscach, w których nikt nie ustawił ich dla przyjezdnych.

Najważniejsze – na Kubę trzeba się przygotować, nie tylko spakować. Wymagana jest Karta Turysty albo e-Visa, formularz D'Viajeros wypełniony w ciągu 72 godzin przed wylotem oraz obowiązkowe ubezpieczenie medyczne akceptowane na Kubie.

Pieniądze – walutą jest peso kubańskie (CUP), ale gotówkę zabierasz w euro i dolarach z Polski. Karty działają sporadycznie i nie mogą być wydane przez banki amerykańskie.

Budżet – od 30 EUR dziennie. To najtańszy kierunek w tym przewodniku.

Nocleg – casas particulares, prywatne pokoje w domach Kubańczyków, legalne i licencjonowane.

Woda z kranu – bezwzględny zakaz picia, także do mycia zębów.

Apteczka – własna i pełna. Leki w kubańskich aptekach są praktycznie niedostępne.

Dolot – bezpośrednie czartery z Warszawy do Varadero, przesiadkowe do Hawany.

Kiedy jechać – listopad–kwiecień. Sierpień, wrzesień i październik to szczyt sezonu huraganowego.

Co zobaczyć na Kubie?

Kraj dzieli się na cztery regiony, a odległości są tu realne – Kuba jest największą wyspą Karaibów.

Prowincje zachodnie (Pinar del Río i Viñales) to mogoty wapienne, czerwona ziemia, tradycyjne plantacje tytoniu i jaskinie. Jest tu Mural de la Prehistoria, wielka polichromia namalowana wprost na skalnej ścianie.

Region centralny (Hawana, Matanzas, Varadero, Cienfuegos) to stolica z Habana Vieja i Vedado, kurorty plażowe, zatoki i francuski sznyt architektoniczny. W tym rejonie leży też Jaskinia Saturno – podziemna cenota ze słodką wodą, w której się pływa.

Południowy środek (Trinidad i Sancti Spíritus) to kolonialna architektura z listy UNESCO, góry Topes de Collantes, doliny cukrowe i plaża Playa Ancón.

Wschód, czyli Oriente (Camaguey, Holguín, Baracoa, Santiago de Cuba), to kolebka rewolucji, afrokubańskie bębny, dżungla i Sierra Maestra. Baracoa jest najstarszym miastem Kuby, ukrytym w gęstej dżungli, z płaskowyżem El Yunque i plantacjami kakao. W górach leży Comandancia de la Plata – dawna kwatera Fidela Castro, do której idzie się przez las. W tym regionie jest też El Cobre.

Do tego wyspy – Cayo Coco i Cayo Guillermo z Playa Los Flamencos, gdzie po piasku chodzą flamingi, oraz Cayo Blanco.

Sugerowane trasy po Kubie

Dwa programy.

Siedem dni, najważniejsze punkty – Hawana (dwa dni: Habana Vieja, Malecón, Vedado, kabriolet, wieczory) → Viñales (mogoty, plantacja tytoniu, Mural de la Prehistoria) → Cienfuegos (neoklasyczna architektura, Palacio de Valle, zatoka) → Trinidad (dwa dni: kolonialne miasto, Plaza Mayor, Playa Ancón, Casa de la Música) → Hawana (powrót i wylot).

Czternaście dni, eksploracja i natura – Hawana → Viñales → Pinar del Río → Cienfuegos → Trinidad → Topes de Collantes → Santa Clara → Camagüey → Holguín → Varadero albo Cayo Coco → Hawana.

Wariant dwutygodniowy wchodzi na wschód wyspy – i to jego jedyny prawdziwy sens, bo Oriente ma inną muzykę, inną kuchnię i inne tempo niż zachód. Przy tygodniu lepiej zostać na zachodzie.

Ciekawostki o Kubie

W Hawanie stoi pomnik Johna Lennona, na którym okulary zakłada się dopiero na czas wizyty zwiedzających, bo wcześniej ginęły. Pilnuje ich osoba wyznaczona do tego zadania [DO WERYFIKACJI].

W dolinie Viñales liście tytoniu suszy się w drewnianych szopach zwanych casas de tabaco, krytych liśćmi palmy.

Do 2008 roku mieszkańcy Kuby nie mogli legalnie posiadać komputerów osobistych ani telefonów komórkowych [DO WERYFIKACJI].

Ernest Hemingway spędził na Kubie ponad dwadzieścia lat i napisał tu "Starego człowieka i morze" [DO WERYFIKACJI – miejsce powstania pozostałych utworów]. Jego ślady są dziś częścią turystycznej Hawany, razem z barami, którym przypisuje się narodziny mojito i daiquiri.

Gra w domino jest narodowym sportem towarzyskim, a stoliki rozstawia się codziennie na progach domów. Muzyka nie jest tu wydarzeniem, tylko tłem dnia.

Kuchnia kubańska – co warto zjeść?

Kuchnia criolla jest fuzją wpływów hiszpańskich, afrykańskich i karaibskich, opartą na czarnej fasoli, ryżu, wieprzowinie, manioku i plantanach. Nie jest wyrafinowana i nie udaje, że jest – jej siłą są dania gotowane godzinami.

Ropa vieja to danie narodowe – szarpana wołowina duszona wolno w sosie pomidorowym z papryką, cebulą i czosnkiem, podawana z ryżem. Nazwa znaczy "stare ubrania", od wyglądu włókien mięsa.

Jedzenie uliczne kupuje się tu w miejscu, którego nie ma nigdzie indziej – w okienkach domowych, czyli ventanitas: cajita (obiad w tekturowym pudełku – ryż z fasolą, kawałek pieczonej wieprzowiny i sałatka z kapusty, najtańszy pełny posiłek na wyspie), pizza cubana (gruba, puszysta, z serem gouda, składana na pół i podawana z ręki), pan con lechón (bułka z wolno pieczoną wieprzowiną i czosnkowo-cytrusowym mojo), tostones i chicharritas (podwójnie smażone krążki zielonego banana z solą), pan con timba (bułka z twardym serem i pastą z gwajawy – połączenie, które brzmi dziwnie i działa) oraz churros cubanos (smażone paluszki z ciasta, posypane cukrem).

Dania, których nie warto pomijać: moros y cristianos, znane też jako arroz congrí (ryż gotowany razem z czarną fasolą, boczkiem, goździkami i kuminem), lechón asado (wieprzowina marynowana w kwaśnych pomarańczach z czosnkiem i oregano, pieczona na wolnym ogniu), yuca con mojo (gotowany maniok polany gorącym sosem z oliwy, czosnku i limonki), ajiaco cubano (gęsty gulasz z kilku mięs, dyni, kukurydzy, manioku i batatów – danie, które najlepiej pokazuje, czym jest kuchnia criolla) oraz langosta a la plancha (langust z płyty z masłem czosnkowym, specjalność prywatnych restauracji zwanych paladares).

Do picia – i tu Kuba jest w światowej czołówce: mojito z białym rumem, miętą hierbabuena, limonką i cukrem trzcinowym; daiquiri mrożone z kruszonym lodem; Cuba Libre z rumem i lokalną colą Tukola; canchánchara, najstarszy kubański koktajl, z rumem, miodem i limonką, podawany w glinianym naczyniu w Trinidadzie; oraz guarapo, świeżo wyciskany sok z trzciny cukrowej.

Klimat na Kubie i najlepszy czas na wyjazd

Klimat jest zwrotnikowy morski – 24–32°C przez cały rok, z wyraźnym podziałem na dwie pory.

Najlepszy termin to od listopada do kwietnia, z temperaturami 24–28°C, czyli wyraźnie przyjemniejszymi niż letnie 34°C przy wysokiej wilgotności. Listopad i maj dają najlepszy stosunek ceny do warunków. Sierpień, wrzesień i październik lepiej odpuścić – to szczyt sezonu huraganowego.

Jeśli zależy ci na muzyce, wyjątkiem wartym rozważenia jest lipiec – wtedy w Santiago de Cuba odbywają się karnawał i Fiesta del Fuego.

Historia Kuby w skrócie

W 1492 roku Kolumb dotarł do brzegów Kuby i ogłosił ją posiadłością Hiszpanii. Hiszpańskie panowanie trwało ponad cztery wieki i skończyło się w 1898 roku wraz z wojną amerykańsko-hiszpańską.

W 1959 roku zwyciężyła rewolucja kubańska pod przywództwem Fidela Castro i Che Guevary, obalając dyktaturę Batisty. To data, od której zaczyna się wszystko, co dziś na Kubie widać – od ustroju po samochody: embargo handlowe wprowadzone po rewolucji odcięło wyspę od dostaw z USA, dlatego amerykańskie auta z lat pięćdziesiątych nadal jeżdżą.

W latach 1961–1962 doszło do inwazji w Zatoce Świń i do kryzysu kubańskiego – momentu, w którym rozmieszczenie radzieckich rakiet na wyspie doprowadziło świat najbliżej wojny nuklearnej w całej historii zimnej wojny.

W 1991 roku upadł ZSRR i Kuba straciła głównego partnera gospodarczego. Zaczął się okres nazywany Período Especial – kryzys, którego skutki widać do dziś w niedoborach w sklepach i w stanie infrastruktury.

Kultura i obyczaje na Kubie

Kuba jest krajem, w którym kultura dzieje się na ulicy, dosłownie. Zasady, które warto znać przed wyjazdem: pytaj o zgodę przed zrobieniem komuś zdjęcia – bywa, że rozmówca oczekuje drobnego napiwku, to normalne i uczciwe; fotografowanie wojska i policji jest zabronione i nie jest to zakaz teoretyczny; napiwki mają tu inne znaczenie niż w Europie, dla muzyków, kelnerów, kierowców i gospodarzy są istotną częścią dochodu i zostawia się je w gotówce; unikaj prowokacyjnych rozmów politycznych z nieznajomymi na ulicy – nie chodzi o cenzurę własnych poglądów, a o to, że rozmówca ponosi w takiej rozmowie inne ryzyko; nastaw się na niedobory i wolniejsze tempo usług, to skutek sytuacji gospodarczej, nie niechęci obsługi; strój kąpielowy zostaje na plaży.

Na ulicach działają naciągacze zwani jineteros, którzy zagadują przyjezdnych i proponują "tanie cygara od kuzyna z fabryki", prowadzą do baru, w którym rachunek okazuje się wielokrotnie wyższy, albo zawyżają cenę przejazdu. Ostrożność dotyczy tego schematu, nie ludzi – kubańska gościnność jest realna i spotyka się ją znacznie częściej niż próbę oszustwa.

Język na Kubie dla podróżnego

Językiem urzędowym jest hiszpański w odmianie kubańskiej – szybkiej, z "zjadanymi" końcówkami i własnym slangiem.

Znajomość angielskiego jest dobra u gospodarzy casas particulares i w strefach turystycznych, ale niska na prowincji. Przy podróży po wschodzie wyspy podstawy hiszpańskiego są realnie potrzebne.

Dwa zwroty są tu kubańskie do szpiku – ¿Qué bolá? to lokalne "co tam?" i nie usłyszysz go w żadnym innym kraju hiszpańskojęzycznym, a Asere znaczy "kumpel" i pada w co drugim zdaniu.

Wiza na Kubę i formalności wjazdu

To jedyny kierunek w tym przewodniku, na który Polak potrzebuje dokumentu wizowego [DO WERYFIKACJI]. Formalności są cztery i wszystkie trzeba załatwić przed wylotem.

Karta Turysty albo e-Visa – Karta Turysty (Tarjeta del Turista) to dokument papierowy, kupowany w biurze podróży, w konsulacie Kuby albo na lotnisku przesiadkowym, koszt to około 25–35 EUR [DO WERYFIKACJI – aktualna cena i punkty sprzedaży]. Alternatywą jest e-Visa w elektronicznym systemie rządowym [DO WERYFIKACJI – aktualny adres systemu i status wdrożenia].

Paszport ważny minimum 6 miesięcy od daty planowanego wjazdu.

Formularz D'Viajeros – obowiązkowy cyfrowy formularz wjazdowy, który wypełnia się w ciągu 72 godzin przed wylotem [DO WERYFIKACJI – adres systemu i zakres danych]. To formalność, o którą najłatwiej się potknąć, bo ma wąskie okno czasowe – nie da się jej zrobić ani za wcześnie, ani na lotnisku.

Obowiązkowe ubezpieczenie medyczne akceptowane na Kubie – nie każda polisa spełnia tu wymogi, kubańskie służby graniczne mogą sprawdzać, czy ubezpieczyciel jest uznawany [DO WERYFIKACJI – lista akceptowanych polis].

Przy wyjeździe z ST.pl te cztery punkty są po naszej stronie – łącznie z polisą w standardzie, który na kubańskiej granicy zostanie uznany. Wszystkie wymogi warto dodatkowo sprawdzić na gov.pl.

Zdrowie i szczepienia przed wyjazdem na Kubę

Szczepień obowiązkowych nie ma. Zalecane są WZW A, WZW B, tężec i dur brzuszny [DO WERYFIKACJI – skonsultuj z lekarzem medycyny podróży].

Wody z kranu nie pij pod żadnym pozorem – wyłącznie butelkowana albo przefiltrowana, dotyczy to również mycia zębów. To najostrzejsze zalecenie dotyczące wody w całym tym przewodniku i różni Kubę od Kostaryki czy Kajmanów, gdzie kranówkę można pić.

Najważniejsza rzecz w tej sekcji – zabierz własną, pełną apteczkę. Leki w kubańskich aptekach są praktycznie niedostępne, nie chodzi o wyższą cenę, a o brak towaru. W walizce powinny znaleźć się środki przeciwbólowe, leki na dolegliwości żołądkowe, plastry, środki odstraszające komary i wszystko, co przyjmujesz na stałe, w ilości na cały wyjazd z zapasem.

Występuje denga przenoszona przez komary – konieczny jest repelent z DEET, długi rękaw wieczorem i moskitiera tam, gdzie okna nie mają siatek.

Czy Kuba jest bezpieczna?

Tak – pod względem przestępczości z użyciem przemocy Kuba należy do najbezpieczniejszych krajów Ameryki Łacińskiej. Napady i przestępstwa z użyciem broni wobec podróżnych są tu rzadkością.

Realne ryzyko jest innego rodzaju – drobne oszustwa. Trzy schematy powtarzają się najczęściej: fałszywe cygara (ktoś zagaduje na ulicy i proponuje pudełko "od kuzyna z fabryki" po okazyjnej cenie – cygara kupuje się wyłącznie w oficjalnych sklepach La Casa del Habano albo bezpośrednio u plantatorów w Viñales, i tylko z paragonem), naciąganie na drinka (uprzejmy przypadkowy znajomy prowadzi do baru, w którym rachunek okazuje się wielokrotnie wyższy od normalnego) oraz zawyżone ceny przejazdów (cenę taksówki ustala się przed wsiadaniem, nie po dojechaniu).

Dwie rzeczy warte oddzielnej uwagi – nie fotografuj wojska ani policji i nie wdawaj się w prowokacyjne rozmowy polityczne z nieznajomymi.

Aktualny stan ostrzeżeń dla podróżnych sprawdzaj przed wyjazdem na gov.pl [DO WERYFIKACJI – aktualny stopień ostrzeżenia].

Zdaniem eksperta: "Kuba to jedyny kierunek, przy którym połowa mojej pracy dzieje się przed wylotem – karta turysty, D'Viajeros, polisa uznawana na granicy i lista rzeczy do walizki, w tym leki i gotówka w euro. Klient, który to ma załatwione, jedzie na wyjazd bez odpowiednika. Klient, który tego nie ma, utknie na lotnisku." — [IMIĘ NAZWISKO EKSPERTA], [STANOWISKO] ST.pl — [LINK LINKEDIN]

Waluta i płatności na Kubie

To najbardziej nietypowy system płatności w całym tym przewodniku i wymaga przygotowania jeszcze w Polsce.

Oficjalną walutą jest peso kubańskie (CUP). Kursy peso do złotego i do euro zmieniają się szybko i różnią w zależności od kanału wymiany, dlatego nie podajemy tu żadnego przelicznika [DO WERYFIKACJI – aktualne kursy].

Zabierz gotówkę w euro i dolarach z Polski. Banknoty muszą być czyste i nieuszkodzone – podniszczone bywają odrzucane.

Karty płatnicze działają sporadycznie, głównie w państwowych sklepach MLC i w hotelach. Karty wydane przez banki amerykańskie nie działają w ogóle, niezależnie od tego, kto jest ich posiadaczem. Nie zakładaj, że wypłacisz gotówkę z bankomatu.

Wymiana walut odbywa się dwoma kanałami – oficjalnym, w bankach i kantorach państwowych, oraz nieoficjalnym. Kurs nieoficjalny bywa wielokrotnie korzystniejszy, ale wymiana poza oficjalnym obiegiem odbywa się na własne ryzyko, nie daje żadnej ochrony w razie sporu i wymaga sprawdzenia aktualnego stanu prawnego [DO WERYFIKACJI]. To decyzja podróżnego, a nie rekomendacja.

Praktyczna zasada na koniec – policz gotówkę na cały wyjazd i dołóż zapas. Na Kubie nie ma awaryjnego bankomatu.

Ceny i budżet dzienny na Kubie

Kuba jest najtańszym kierunkiem w całym tym przewodniku.

Podane złotówki są orientacyjne, bo budżet jest liczony we wspólnej jednostce "EUR/USD", a obie waluty różnią się o kilkanaście procent [DO WERYFIKACJI – widełki budżetu i kursy].

Dla porównania w tej samej serii – dzień na Kubie w wersji oszczędnej kosztuje mniej niż jedna czwarta dnia na Kajmanach w tej samej kategorii.

Do doliczenia osobno: Karta Turysty (około 25–35 EUR) [DO WERYFIKACJI]; obowiązkowe ubezpieczenie medyczne w standardzie akceptowanym na Kubie [DO WERYFIKACJI]; karta SIM z pakietem 6–10 GB (25–35 USD, około 100–140 zł) [DO WERYFIKACJI]; bilety lotnicze – czarter do Varadero albo przelot przesiadkowy do Hawany [DO WERYFIKACJI]; autobusy Viazul między miastami [DO WERYFIKACJI].

Gdzie da się realnie zaoszczędzić – casas particulares zamiast hoteli, okienka ventanitas i cajitas zamiast restauracji, autobusy Viazul i taksówki zbiorowe zamiast prywatnych.

Internet i karta SIM na Kubie

Nie zakładaj, że będziesz online – to trzeba przyjąć przed wyjazdem, bo zmienia sposób planowania.

Zasięg jest dobry w miastach i w kurortach, brak go w głębi gór. Dostęp działa dwoma kanałami – karta SIM dla turystów Suena Cubacel od operatora ETECSA, kupowana na lotnisku albo online (pakiet 6–10 GB kosztuje 25–35 USD, czyli około 100–140 zł [DO WERYFIKACJI]), oraz zdrapki Nauta – kody dostępu do wi-fi, którymi loguje się w wyznaczonych parkach i na placach miejskich. To dlatego na kubańskich placach widuje się grupy ludzi z telefonami – tam jest sieć.

Profil eSIM działa w roamingu [DO WERYFIKACJI – operatorzy i koszty]. Dwie rzeczy warto zrobić przed wylotem – pobrać mapy offline całej wyspy i mieć rezerwacje casas particulares oraz biletów Viazul zapisane poza telefonem.

Jak dostać się na Kubę i jak wygląda transport?

Kuba ma w tej serii rzadki przywilej – bezpośredni lot z Polski.

Z Warszawy latają bezpośrednie czartery do Varadero (VRA) [DO WERYFIKACJI – aktualna oferta czarterowa i sezonowość]. Do Hawany (HAV) leci się z przesiadką – przez Paryż liniami Air France, przez Frankfurt liniami Condor albo przez Madryt liniami Air Europa.

Wybór lotniska to wybór charakteru wyjazdu – Varadero dla programu z plażą jako bazą, Hawana dla objazdu po wyspie.

Na miejscu: autobusy Viazul, dedykowane dla podróżnych, z rezerwacją online, podstawa transportu międzymiastowego [DO WERYFIKACJI – trasy, ceny, dostępność miejsc]; taksówki zbiorowe (taxis colectivos), dzielone z innymi pasażerami, tanie i szybsze niż autobus; almendrones, klasyczne amerykańskie auta jeżdżące jako taksówki zbiorowe w miastach, tanio i najbardziej lokalnie; prywatne taksówki, najwygodniejsze, ale cenę ustala się przed wsiadaniem; wynajęty samochód, możliwy, ale przy niedoborach paliwa i stanie dróg to opcja dla wytrwałych [DO WERYFIKACJI – dostępność wynajmu i paliwa].

Święta i festiwale na Kubie

Carnaval de Santiago de Cuba (lipiec) – największy i najbardziej żywiołowy karnawał na wyspie, z paradami bębniarzy conga. Wypada w porze deszczowej, ale przed szczytem huraganowym.

Fiesta del Fuego / Festival del Caribe (lipiec, Santiago de Cuba) – tydzień kultury karaibskiej z tańcem, muzyką i rytuałami ognia. Wypada w tym samym miesiącu co karnawał, więc lipiec w Santiago jest najintensywniejszym terminem w całym kubańskim roku.

Festival del Habano (luty lub marzec, Hawana) – międzynarodowe święto miłośników cygar, z degustacjami, aukcjami i wizytami w fabrykach. Wypada w środku pory suchej [DO WERYFIKACJI – termin i zasady udziału].

Habana Club Rumba Festival (listopad) – święto tańca i muzyki rumba na ulicach Hawany. Listopad to jednocześnie jeden z dwóch najlepszych miesięcy na wyjazd.

Co przywieźć z Kuby?

Cygara – Cohiba, Montecristo, Partagás. Kupuj wyłącznie w oficjalnych sklepach La Casa del Habano albo bezpośrednio u plantatorów w Viñales, i zawsze z paragonem. Rum – Havana Club 7 Años, Santiago de Cuba, Legendario Elixir de Cuba. Kawa ziarnista – Serrano albo Cubita. Guayabera – męska koszula w stylu karaibskim, noszona tu na co dzień. Instrumenty – marakasy, bongosy, clave. Winyle z muzyką kubańską, plakaty i grafiki w stylu pop-art oraz biżuteria i drobne wyroby z drewna guayacán albo mahoniu.

Ograniczenia wywozowe są tu ostrzejsze niż gdziekolwiek indziej w tej serii i warto je znać przed zakupami – wywóz cygar bez oficjalnego paragonu jest ograniczony do 50 sztuk na osobę, a antyki i dzieła sztuki wymagają certyfikatu Registro de Bienes Culturales. Obowiązuje też zakaz wywozu koralowców i muszli [DO WERYFIKACJI – aktualne limity].