Dlaczego warto jechać do Brazylii? Brazylia jest piąta na świecie pod względem powierzchni i bliżej jej do kontynentu niż do zwykłego kraju. To jedyne miejsce w Ameryce Łacińskiej, gdzie językiem urzędowym jest portugalski, a nie hiszpański – i ta odrębność kulturowa jest wyczuwalna od pierwszej chwili. Karnawał w Rio de Janeiro to największy festiwal na Ziemi. Przez sześć dni samba schools paradują przez Sambodrom w kostiumach, które ważą więcej niż ich właściciele, a na ulicach Lapa i Santa Teresa muzyka gra całą dobę. To nie jest widowisko przygotowane dla turystów – to energia, która pojawia się sama z siebie, bo taki jest tu rytm życia. Pantanal to największy obszar mokradeł na świecie i jedno z najlepszych miejsc do obserwacji dzikich zwierząt na półkuli zachodniej. Nie ma tu kolejek samochodów goniących jaguara jak w popularnych parkach Afryki Wschodniej – jest łódź, rzeka i dzikie zwierzę w odległości kilkudziesięciu metrów. Zagęszczenie jaguarów przy rzece Cuiabá należy do najwyższych na kontynencie [DO WERYFIKACJI]. Lençóis Maranhenses to krajobraz, który trudno przypisać do jednej kategorii. Białe piaszczyste wydmy bez jednej rośliny, a między nimi tysiące jezior ze słodką, turkusową wodą – tylko w porze deszczowej, kiedy woda zbiera się w zagłębieniach między piaskiem. Takiego zestawienia nie znajdziesz nigdzie indziej. Do tego dochodzi Salvador. Kultura afrobrazylijska jest tu żywa i nie jest spektaklem grywanym dla turystów. Capoeira na ulicy, candomblé, kuchnia Bahia z olejem palmowym – wszystko to wypływa z historii, której nie wymyśliła branża turystyczna.

Kluczowe informacje o Brazylii

Kiedy jechać – zależy od regionu, bo Brazylia jest wielkości Europy i każda część kraju ma swój rytm. Na Pantanal i obserwację zwierząt jedź od lipca do października, na Lençóis Maranhenses z pełnymi jeziorkami – od lutego do czerwca, na Karnawał w Rio – luty lub marzec, na Amazonię – od maja do października. Południe i wybrzeże sprawdzają się przez cały rok, choć grudzień–marzec przynosi ulewy w Rio.

Waluta – real brazylijski (BRL). Karty i Revolut działają dobrze w miastach, hotelach i przy Uberze. Na targach, w mniejszych miastach i przy płatnościach w Amazonii i Pantanalu potrzebna jest gotówka w BRL.

Wiza – nie jest potrzebna. Polacy wjeżdżają bezwizowo na 90 dni na podstawie ważnego paszportu. Dowód osobisty nie wystarczy.

Główne kierunki – Rio de Janeiro na Karnawał i plaże, Wodospady Iguaçu na granicę z Argentyną, Amazonia i Manaus na las deszczowy, Lençóis Maranhenses na białe wydmy z turkusowymi jeziorkami, Pantanal na jaguary i mokradła, Salvador na kulturę afrobrazylijską, Fernando de Noronha na nurkowanie.

Ile dni – minimum 14 na jeden lub dwa regiony bez pośpiechu. Brazylia nie jest krajem na tydzień – odległości są kontynentalne, a każda zmiana trasy wymaga lotu krajowego.

Budżet dzienny – od 170–280 zł oszczędnie (hostel, lokalne jedzenie, metro) do 400–750 zł komfortowo [DO WERYFIKACJI]. Lodge w Pantanalu lub Amazonii liczy się osobno i wychodzi drogo.

Co zobaczyć w Brazylii?

Najprostszy sposób myślenia o Brazylii to podział na regiony, z których każdy jest właściwie osobnym kierunkiem podróży.

Rio de Janeiro jest punktem wejścia dla większości podróżnych i słusznie. Chrystus Odkupiciel na szczycie Corcovado (710 m n.p.m.) i Sugarloaf przy wejściu do Zatoki Guanabara to dwie obowiązkowe panoramy, ale samo miasto ma też dzielnice, których większość turystów nie widzi: Santa Teresa z uliczną sztuką i knajpami na wzgórzach, Lapa z sambą po zmroku, Praça Mauá z nowoczesną architekturą nad portem.

Wodospady Iguaçu leżą po obu stronach granicy i warto zobaczyć obie. Strona brazylijska daje lepszą panoramę kaskad, strona argentyńska – szlaki wewnątrz wodospadów i platformę nad Gargantą do Diablo. Eleonora Roosevelt, odwiedzając je po raz pierwszy, podobno powiedziała: "Biedna Niagara" [DO WERYFIKACJI] – i trudno się z nią nie zgodzić po pierwszym spojrzeniu.

Pantanal w lipcu i sierpniu jest najlepszy: pora sucha skupia zwierzęta przy wodzie, widoczność między roślinnością jest maksymalna, a drogi przez mokradła stają się przejezdne. Rejs po rzece Cuiabá o świcie zmienia oczekiwania wobec słowa "safari".

Rada: jeśli masz wybór między Amazonią a Pantanalem i zależy ci na zobaczeniu dużych ssaków – jedź do Pantanalu. Gęsty las Amazonii utrudnia obserwację zwierząt z otwartej przestrzeni. Amazonia wygrywa za to klimatem, rzeką i rytmem życia w dorzeczu.

Sugerowane trasy po Brazylii

Najczęstszy błąd pierwszego wyjazdu to próba wciśnięcia trzech regionów w dwa tygodnie. Brazylia nie jest krajem, w którym to działa.

14 dni, klasyczne południe – Rio de Janeiro (4 dni: Chrystus, Sugarloaf, Copacabana, Santa Teresa, samba w Lapa) → Foz do Iguaçu (2 dni: obie strony granicy, Parque das Aves) → São Paulo (2 dni: MASP, Mercadão, Vila Madalena) → Salvador (4 dni: Pelourinho, capoeira, Morro de São Paulo, kuchnia Bahia) → powrót przez Rio lub Salvador.

14 dni, natura – Rio (3 dni) → Pantanal, Cuiabá (4 dni: jaguary i mokradła) → São Luís → Lençóis Maranhenses (4 dni: wydmy i jeziora, tylko luty–czerwiec) → Salvador (3 dni) → powrót.

21 dni, wersja pełna – Rio (3 dni) → Iguaçu (2 dni) → São Paulo (1 dzień) → Pantanal (4 dni) → Manaus i Amazonia (4 dni: rejs, lodge) → Lençóis Maranhenses (4 dni) → Salvador (3 dni) → powrót.

Karnawał w Rio to osobny plan – noclegi i bilety na Sambodrom rezerwuj co najmniej pół roku wcześniej. Blocos (uliczne parady) są bezpłatne przez tydzień przed oficjalnym otwarciem i często dają więcej energii niż sam Sambodrom. Hotel w Ipanemie lub Leblon jest bezpieczniejszą bazą niż centrum.

Jedno warto ustalić przed zakupem lotów: poszczególne regiony leżą od siebie dalej niż Warszawa od Lizbony. Trasa łącząca Rio, Manaus i Salvador bez lotów krajowych nie istnieje w rozsądnym czasie.

Ciekawostki o Brazylii

Brazylia jest piąta na świecie pod względem powierzchni i szósta pod względem liczby ludności. Amazonia, która pokrywa około 60% jej terytorium, jest domem dla ponad 10% wszystkich gatunków roślin i zwierząt na Ziemi [DO WERYFIKACJI].

Rzeka Amazonka transportuje więcej słodkiej wody niż siedem kolejnych największych rzek świata łącznie. Jej ujście jest tak szerokie, że woda słodka sięga 160 km w głąb oceanu.

Spotkanie Wód przy Manaus, gdzie czarne wody Rio Negro płyną obok żółto-brązowych wód Amazonki przez kilka kilometrów bez mieszania, to efekt różnic temperatury, pH i gęstości.

Pantanal to największy obszar mokradeł na świecie – większy niż Polska – i jedno z najskuteczniejszych miejsc do obserwacji jaguarów.

Lençóis Maranhenses to jedyne znane miejsce, gdzie pustynia i tropikalne deszcze razem tworzą krajobraz wydm z tysiącami słodkowodnych jeziorek – i tylko przez kilka miesięcy w roku.

Brazylia jest jedynym krajem latynoamerykańskim, w którym językiem urzędowym jest portugalski. Powód jest historyczny: traktat z Tordesillas z 1494 roku podzielił "nowy świat" między Hiszpanię i Portugalię, a obecna Brazylia wpadła po stronie Lizbony.

Capoeira, afrobrazylijska sztuka walki zamaskowana jako taniec, powstała w XVI wieku jako forma oporu niewolników – dziś jest wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Fernando de Noronha ma limit turystów (ok. 500 dziennie [DO WERYFIKACJI]) i podatek środowiskowy, który rośnie z każdym dniem pobytu. Efekt: wyspa jest jednocześnie najdroższa i najczystsza ekologicznie w kraju.

Pięć Mistrzostw Świata w piłce nożnej – to rekord, którego żaden inny kraj nie pobił.

Kuchnia Brazylii – co jeść i gdzie?

Olej palmowy, mleczko kokosowe, czarna fasola, mąka z manioku, świeże ryby rzeczne, owoce tropikalne i cachaça – z tych składników zbudowana jest brazylijska kuchnia. Styl jedzenia zmienia się wyraźnie między regionami.

Baza dla cienkiego portfela jest tania i dobra: prato feito, czyli gotowe danie dnia, kosztuje 25–50 BRL z napojem, coxinha (smażone pierożki w kształcie udka kurczaka) 5–10 BRL za sztukę [DO WERYFIKACJI]. Caipirinha w lokalnym barze wyjdzie 20–35 BRL, w modnej restauracji na Ipanemie kilka razy tyle.

Z dań, które warto spróbować: feijoada (gulasz z czarnej fasoli z wieprzowiną, tradycyjnie serwowany w soboty), churrasco (mięso z rożna w systemie rodizio), acarajé z Bahii (kulka z fasoli smażona w oleju palmowym, z pastą krewetkową i vatapą), moqueca (gulasz rybny w mleczku kokosowym z olejem palmowym), pão de queijo (małe bułeczki z mąki z manioku i sera na śniadanie), a także mandi i pirarucu – ryby z Amazonki, których nie znajdziesz poza dorzeczem.

Do picia: caipirinha z cachaçą, cukrem trzcinowym i limonką, guaraná Antarctica jako lokalna słodka cola, świeże soki z açaí, cupuaçu, maracui, mango i guawy – to tu codzienność, nie egzotyka na pokaz. Na Bahii popularne jest wino palmowe Matango i imbirowa herbata. Brazylia jest jednym z największych producentów kawy na świecie, a espresso w barze bywa lepsze niż w niejednej europejskiej kawiarni.

Największa pułapka to restauracje przy turystycznych promenadach z menu w siedmiu językach i cenami przeliczonymi z góry na euro. Lepiej jeść tam, gdzie pytanie "co jest dzisiaj?" ma sens – w São Paulo, Bahii i na lokalnych targach.

Klimat Brazylii i najlepszy czas na wyjazd

Brazylia nie ma jednego klimatu, więc jeden uniwersalny "najlepszy termin" nie istnieje. Kraj rozciąga się przez kilkanaście stopni szerokości geograficznej, od równika po subtropiki.

Wrzesień i październik są w Brazylii tym, czym wrzesień w Grecji – spokojniej, taniej, słonecznie na południu, a Pantanal wciąż w formie.

Klimat różni się też między regionami na tyle, że Amazonia przy wysokim stanie wody wygląda inaczej niż przy niskim – wysokie wody (styczeń–maj) pozwalają wpłynąć canoa w zalany las, niskie wody (czerwiec–listopad) dają lepszy rejs po rzece i obserwację zwierząt na brzegach.

Poza samą pogodą warto liczyć się z falami upałów w Rio (grudzień–marzec), ryzykiem osuwisk w górskich dzielnicach miasta po ulewach, a przy Pantanalu – z sezonowym zamknięciem dróg szutrowych.

Historia Brazylii w skrócie

Brazylia jest krajem, w którym historia jest obecna na co dzień – w muzyce, jedzeniu i rytuale, nie tylko na tablicach pamiątkowych.

Przed 1500 rokiem terytorium zamieszkiwały setki ludów tubylczych. Pedro Álvares Cabral dopłynął do wybrzeży 22 kwietnia 1500 roku, co zapoczątkowało jeden z największych przymusowych transferów ludzi w historii: przez kilka stuleci Brazylia przyjęła szacunkowo 4,9 miliona Afrykanów jako niewolników, co stanowiło ponad 40% całego transatlantyckiego handlu ludźmi [DO WERYFIKACJI]. Ta historia jest dziś słyszalna w muzyce, widoczna w kuchni Bahii i obecna w rytuałach candomblé, które przetrwały mimo zakazu.

W 1808 roku rodzina królewska portugalska uciekła przed Napoleonem do Rio de Janeiro, czyniąc Brazylię centrum imperium przez 14 lat. W 1822 roku Dom Pedro I proklamował niepodległość jako cesarstwo – jedyną monarchię w obu Amerykach po rozpadzie imperiów kolonialnych. Republikę ogłoszono w 1889 roku.

XX wiek przyniósł industrializację, dyktaturę, "cud gospodarczy" lat 70. i 21 lat rządów wojskowych. Redemokratyzacja w 1985 roku otworzyła nowy rozdział. Dziś Brazylia jest federalną republiką demokratyczną z konstytucją z 1988 roku, ale wciąż z nierównościami widocznymi między dzielnicami Rio czy São Paulo.

Kultura i obyczaje w Brazylii

Tempo jest tu inne niż w Europie Środkowej i lepiej się do niego dostosować, niż próbować je narzucać. "Hora brasileira" to nie lenistwo, tylko kulturowe przyzwolenie na elastyczność czasu – na spotkania towarzyskie można się spóźnić pół godziny, na imprezy godzinę lub więcej. Na spotkania biznesowe – punktualnie.

Brazylijczycy są fizycznie bliscy, rozmowni i ciepli wobec gości. Uścisk, objęcie i pocałunek w policzek między znajomymi to norma – przy pierwszym spotkaniu z nieznajomym wystarczy uścisk dłoni. Serdeczność nie jest zaproszeniem do zbytniej zażyłości z pierwszym lepszym; w miastach dobrze być ciepłym, ale uważnym.

Kilka rzeczy, które robią realną różnicę: Uber zamiast taksówek łapanych z ulicy (aplikacja rejestruje trasę i kierowcę), telefon schowany na ulicach centrum i przy plażach, gotówka podzielona na kilka miejsc, ubranie bez eksponowania wartościowych rzeczy. Brazylia ma wysoką przestępczość pospolitą w miastach i ta zasada obowiązuje przez cały wyjazd.

Kilka zasad kulturowych: skromny ubiór w kościołach, prawa ręka przy podawaniu i jedzeniu w tradycyjnych domach, zgoda przed zrobieniem zdjęcia osobom (szczególnie podczas candomblé i capoeiry), gotówka w małych barach i na targach. Na plażach Copacabany i Ipanemy bardzo wycięte stroje kąpielowe to norma; topless jest rzadkością i nie zawsze dobrze widziany przez miejscowych.

Capoeira na ulicy i w akademiach jest otwarta – można obserwować, można poprosić o lekcję. Ceremonii candomblé nie fotografuje się bez wyraźnej zgody; wiele z nich jest dla postronnych całkowicie zamkniętych.

Język w Brazylii dla podróżnego

Językiem oficjalnym jest portugalski – w odmianie brazylijskiej, wyraźnie różnej od europejskiej wymową i słownictwem. Angielski działa dobrze w dużych hotelach, restauracjach turystycznych i biurach podróży w Rio i São Paulo, słabiej poza tymi środowiskami. Kilka słów po portugalsku otwiera drzwi natychmiast i jest czymś, co Brazylijczycy naprawdę doceniają.

Wiza i formalności wjazdu do Brazylii

Wiza do Brazylii nie jest potrzebna. Polscy obywatele wjeżdżają na ważny paszport – dowód osobisty nie jest akceptowany.

Przy lotach tranzytowych przez USA (np. Miami) konieczna jest osobna wiza lub ESTA amerykańska – nawet przy krótkiej przesiadce.

Zdrowie i szczepienia przed wyjazdem do Brazylii

Żadne szczepienia nie są formalnie obowiązkowe dla Polaków lecących bezpośrednio. Realne ryzyka zdrowotne w Brazylii są jednak bardziej złożone niż w typowym kierunku europejskim.

Żółta gorączka jest zalecana dla większości regionów Brazylii i bywa wymagana lub sprawdzana przy wjeździe do niektórych obszarów, takich jak Pantanal czy Amazonia [DO WERYFIKACJI]. Szczepienie warto zrobić co najmniej 10 dni przed wylotem.

Malaria: ryzyko realne w obszarach amazońskich i części regionów wewnętrznych. Przy planach na Amazonię lub lodge w Pantanalu warto skonsultować się z lekarzem medycyny podróży w sprawie profilaktyki antymalarycznej [DO WERYFIKACJI].

Denga jest obecna przez cały rok na terenie całej Brazylii – to nie ryzyko sezonowe, tylko stały element miejskiego życia. Repelent z DEET, ubrania z długim rękawem o świcie i po zmroku oraz klimatyzowany nocleg pomagają ograniczyć ryzyko.

Woda z kranu w Rio i São Paulo jest technicznie zdatna do picia, ale chlorowana, więc większość osób pije wodę butelkowaną. Poza miastami – wyłącznie butelkowana lub filtrowana.

Ubezpieczenie zdrowotne z sumą gwarancyjną minimum 200 000 zł i opcją ewakuacji medycznej jest obowiązkowe. Prywatne szpitale w Rio i São Paulo (Albert Einstein, Sírio-Libanês) są na wysokim poziomie i drogie.

Internet i karta SIM w Brazylii

W Brazylii najwygodniejsza jest lokalna karta SIM lub eSIM – Claro i Vivo oferują eSIM dla turystów bez konieczności kupowania fizycznej karty. Pakiet turystyczny 10–30 GB kosztuje 40–80 BRL [DO WERYFIKACJI].

Polskie karty działają w roamingu, ale koszty danych przy dłuższym wyjeździe są wysokie – przy 14 dniach i normalnym użyciu warto przejść na lokalną kartę.

Zasięg: w Rio i São Paulo bardzo dobry (5G), w miastach regionalnych dobry, na głównych drogach zmienny, w Pantanalu poza głównymi lodge'ami ograniczony lub żaden, w Amazonii poza miastami – brak. Przed wyjazdem do Lençóis Maranhenses pobierz mapy offline; wydmy nie mają zasięgu.

WhatsApp jest w Brazylii tym, czym SMS w Polsce – standardem dla wszystkich, łącznie z usługodawcami turystycznymi i kierowcami Ubera. Lokalny numer w WhatsAppie ułatwia kontakt z lodge'ami, agencjami i przewoźnikami.

Bezpieczeństwo w Brazylii

Brazylia ma wysoką przestępczość pospolitą w obszarach miejskich i to fakt, a nie przesada. Nie jest to powód, żeby rezygnować z wyjazdu – jest powodem, żeby jechać przygotowanym i działać inaczej niż w Europie.

Kilka reguł, które działają: Uber zamiast taksówek łapanych z ulicy (aplikacja rejestruje kierowcę i trasę), telefon schowany na ulicach centrum, przy plażach i na dworcach, gotówka podzielona na kilka miejsc, minimum wartościowych rzeczy na sobie. "Arrastão" – zbiorowe napady na plażach, szczególnie o zmroku na Copacabanie – zdarzają się; wieczorami wracaj przed zmrokiem albo Uberem.

Na plażach Ipanemy i Copacabany działają kieszonkowcy. Saszetka pod ubraniem i schowany telefon rozwiązują problem w większości przypadków.

Favele: część z nich jest dostępna z licencjonowanymi przewodnikami (Santa Marta, Vidigal w Rio) i takie wejście daje pełniejszy obraz miasta. Samodzielne wejście do faweli bez zaproszenia lub lokalnego znajomego zdecydowanie odradzam.

Poza miastami – Pantanal, Lençóis Maranhenses, parki narodowe – jest bezpiecznie przy podstawowej ostrożności. Amazonia z doświadczonym przewodnikiem to niewielkie ryzyko; samotne spacery bez oprowadzenia w pobliżu rzek – już inna sprawa (krokodyle, anakondy i rośliny z kolcami nie znają wyjątków).

Zdaniem eksperta: "W Rio zawsze mówię: dzielnicy nie oceniaj po nazwie, oceniaj po porze. Lapa i Santa Teresa w południe to kawiarnie i sztuka uliczna. Te same ulice o trzeciej w nocy bez towarzystwa to inna historia. Jedna zasada, która się sprawdza: zanim wyjdziesz gdzieś piechotą po zmroku, zapytaj kogoś z hotelu, czy to ma sens." — [IMIĘ NAZWISKO EKSPERTA], [STANOWISKO] ST.pl — [LINK LINKEDIN]

Waluta i płatności w Brazylii

Brazylia płaci realami (BRL). Karty są przyjmowane powszechnie w hotelach, restauracjach, galeriach i przy Uberze – Revolut i Wise działają normalnie. Przy bankomacie warto uważać na prowizje operatora urządzenia i zawsze wybierać opcję obciążenia w BRL, nie w PLN przez terminal – przelicznik banku bywa gorszy.

Gotówka nadal się liczy. Na targach, w mniejszych miastach, przy opłatach za wejście do parków i u ulicznych sprzedawców bywa jedyną opcją. Wymieniaj w bankach lub kantorach przy lotniskach, nie na ulicy. Bankomaty Banco do Brasil i Bradesco mają szeroką sieć i pobierają opłatę za wypłatę.

PIX – brazylijski system płatności natychmiastowych przez telefon – to codzienność dla mieszkańców. Jako turysta raczej z niego nie skorzystasz, ale wiele firm turystycznych i lodge'y przyjmuje wpłaty przez PIX.

Ceny i budżet dzienny w Brazylii

Wszystkie ceny orientacyjne [DO WERYFIKACJI]: prato feito w lokalnym barze 25–50 BRL, churrascaria rodizio 80–150 BRL, caipirinha w barze 20–35 BRL, kawa espresso 5–10 BRL, metro w Rio (jeden odcinek) ok. 6 BRL, Uber Rio centrum–Ipanema ok. 25–50 BRL, nocleg w hostelu 80–150 BRL, nocleg w hotelu 3* 300–600 BRL, bilet na Chrystusa Odkupiciela ok. 110 BRL.

Ten sam wyjazd potrafi kosztować dwa razy tyle w zależności od regionu i sezonu – Karnawał w Rio i Fernando de Noronha zawyżają średnią, a Pantanal i Lençóis wychodzą taniej, niż się wydaje.

Zakupy i pamiątki z Brazylii

Brazylia to jeden z niewielu kierunków, z których warto wracać z jedzeniem i muzyką, a nie z magnesem na lodówkę.

Kawa brazylijska ziarnista ze spółdzielni Cerrado lub Sul de Minas – jakość specialty, inna niż to, co można kupić w Europie. Cachaça premium – Leblon, Germana, Weber Haus, nie najtańszy Pirassununga. Havaianas – oryginalne klapki brazylijskie w każdym kolorze; kupuj w oficjalnych sklepach, nie podróbki. Kamienie półszlachetne i biżuteria – Brazylia wydobywa więcej ametystów, topazów i turmalinów niż większość krajów świata; certyfikowany jubiler to jedyne bezpieczne miejsce zakupu. Ceramika i rzeźby z Nordeste – figurki z gliny z Caruaru. Muzyka – bossa nova, samba, baião, MPB na płytach lub winylu.

Czego nie wolno wywozić: roślin i nasion bez zezwolenia, okazów fauny amazońskiej (żywych lub martwych), wyrobów z pirani bez certyfikatu IBAMA, chronionych minerałów bez dokumentów. Kontrole celne na brazylijskich lotniskach traktują to poważnie.

Komunikacja i transport

Z Polski najłatwiej dolecieć przez Lizbonę (TAP Air Portugal – jedna przesiadka, najlepsza opcja czasowa), ewentualnie przez Frankfurt, Paryż, Amsterdam lub Madryt. Bezpośrednich połączeń z Warszawy nie ma. Główne porty lotnicze: São Paulo GRU (Guarulhos) i Rio de Janeiro GIG (Galeão). Czas lotu przez Lizbonę to ok. 14–15 godzin łącznie.

Wewnętrznie Brazylia jest krajem lotniczym. LATAM, Gol i Azul obsługują sieć krajową – loty między miastami są stosunkowo tanie przy zakupie z wyprzedzeniem. Autobusy między miastami (np. Rio–São Paulo: 6 godz.) działają, ale przy ograniczonym czasie lepiej lecieć.

W miastach Uber jest bezpiecznym i tanim standardem – działa w całej Brazylii, rejestruje kierowcę i trasę. Metro w Rio (6 linii) i São Paulo (największa sieć w Ameryce Łacińskiej) są tanie, czyste i bezpieczne w ciągu dnia. Taksówki oficjalne (żółto-niebieskie w Rio) mają licznik; taksówek łapanych spontanicznie z ulicy lub przy dworcu lepiej unikać.

Do Pantanalu niezbędny jest 4x4 z doświadczonym kierowcą – drogi szutrowe na Transpantaneirze wymagają kogoś, kto je zna. Do Lençóis Maranhenses – baza w Barreirinhas i wynajem 4x4 lub quada do wejścia na wydmy. Do Iguaçu – lot do Foz do Iguaçu z Rio lub São Paulo.

Przydatne aplikacje: Uber do przejazdów, LATAM i Gol do biletów krajowych, Mercado Livre do rezerwacji lokalnych, WhatsApp do kontaktu z lodge'ami i agencjami.

Wyjazd grupowy z ST.pl spina loty krajowe, transfery i lodge'e w Pantanalu i Amazonii w jedną całość – przy trasie obejmującej kilka regionów koordynacja logistyki między lotniskami i typami transportu zajmuje więcej czasu, niż większość turystów zakłada przed wylotem.